Kies je in de winkel een product met een groen etiket, een rustiek lettertype en een grote tekst “100% natuurlijk”? Je denkt waarschijnlijk dat je gezonde, biologische voeding koopt. Helaas ben je in veel gevallen mogelijk het slachtoffer van een fenomeen dat greenwashing wordt genoemd. Hoe onderscheid je echte gecertificeerde producten van simpele marketingtrucs? Wij leggen uit waar je op moet letten, zodat je volledig weloverwogen aankopen doet.
Wat is greenwashing in de voedingsindustrie?
Greenwashing (of pseudo-ecologische marketing) is het opzettelijk misleiden van consumenten door te suggereren dat een product, merk of productieproces milieuvriendelijker is dan het in werkelijkheid is. Volgens een onderzoek van de Europese Commissie kan tot de helft van de groene claims op verpakkingen in de EU vaag, misleidend of ongegrond zijn [1].
In het geval van voedsel gebruiken producenten meestal drie trucs:
- Manipulatie van kleuren en afbeeldingen: Het gebruik van groene verpakkingen, motieven van bladeren, bomen, boeren of dieren die in een wei grazen.
- Vage slogans: Het misbruik van woorden die niet wettelijk gereguleerd zijn. Slogans als: “natuurlijk”, “traditioneel”, “rustiek”, “huisgemaakt recept” of “uit pure regio’s” klinken goed, maar betekenen niet dat het product biologisch is.
- Valse eigen keurmerken: Het creëren van iconen die lijken op officiële certificaten (bijv. groene cirkels met een vinkje en de tekst “ECO Keuze”), die niet gebaseerd zijn op enige onafhankelijke controle.
Eco, Bio, Organisch – deze woorden zijn wettelijk beschermd!
Om consumenten tegen dergelijke praktijken te beschermen, heeft de Europese Unie zeer strenge regels ingevoerd. Volgens Verordening (EU) 2018/848 [2] zijn termen als “ecologisch”, “bio” (biologisch) en “organisch” wettelijk beschermd.
Een producent mag deze woorden niet op de verpakking gebruiken (zelfs niet in de naam van zijn eigen bedrijf!) als het product geen streng en meerfasig certificeringsproces heeft ondergaan. Elk ongeoorloofd gebruik van het voorvoegsel “BIO” of “ECO” op een conventioneel product is onderworpen aan zware financiële sancties.
Hoe herken je echte biologische voeding in 3 stappen?
Brancheorganisaties, zoals IFOAM Organics Europe (Internationale Federatie van Biologische Landbouwbewegingen), roepen consumenten al jaren op om hun keuzes niet te baseren op marketingbeloften, maar op solide verificatiesystemen [3].
Om absolute zekerheid te hebben dat er een echt BIO-product in je winkelmandje belandt, doe je een snelle etikettest:
- Zoek naar het Euroleaf-logo: De verpakking moet voorzien zijn van het officiële EU-logo voor biologische landbouw (witte sterren in de vorm van een blad op een lichtgroene achtergrond). Alleen dit symbool garandeert de naleving van de Europese norm.
- Controleer de code van de certificeringsinstantie: Direct onder het Euroleaf-logo moet de code staan van de instelling die de producent heeft geïnspecteerd (bijv. PL-EKO-01). Dit is het bewijs dat het product onder voortdurend toezicht staat van onafhankelijke auditors.
- Let op de herkomst: Onder de code vind je informatie over de herkomst van de grondstoffen (bijv. EU-landbouw, niet-EU-landbouw of EU/niet-EU-landbouw).
De regel is simpel: de afwezigheid van het Euroleaf-logo en het nummer van de certificeringsinstantie betekent dat het product niet biologisch is, zelfs als de verpakking er erg groen en “natuurlijk” uitziet. Een bewuste consument koopt geen beloften – hij koopt gecertificeerde kwaliteit.
Bronnen:
